Fındık yağı imalatının ardından geriye kalan fındık küspesi, Bursa Teknik Üniversitesinde (BTÜ) hayata geçirilen yeni bir bilimsel çalışma sayesinde yüksek ekonomik değere sahip bitkisel bir protein alternatifine dönüştürülüyor.
TÜBİTAK tarafından finanse edilen bu AR-GE projesi, tarımsal gıda atıklarının minimuma indirilmesini ve geleceğin sürdürülebilir gıda üretim modellerine yenilikçi bir katkı sunulmasını amaçlıyor.
Bilimsel İnovasyonla Atıklar Ekonomiye Kazandırılıyor
Bursa Teknik Üniversitesinde yürütülen “Fındık Küspesi Proteinlerinin Ohmik Destekli Isıtma ile Modifikasyonu ve Yapısal-Fonksiyonel Özelliklerinin İncelenmesi” adlı çalışma, fındık sanayisinin yan ürünlerini üretime dahil etmeyi hedefliyor. TÜBİTAK 1002-A Hızlı Destek Programı bünyesinde fonlanan araştırmanın liderliğini Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Furkan Türker Sarıcaoğlu yaparken, projede Şükran Aşgın Uzun bursiyer araştırmacı olarak görev alıyor. Normal şartlarda fındık yağı sıkımından sonra kalan küspeler genellikle ticari değeri düşük, kısıtlı alanlarda değerlendiriliyor. Buna karşın BTÜ’lü bilim insanları, bu yan ürünün çok zengin bir protein rezervi barındırdığına dikkat çekerek, özel ayrıştırma teknikleriyle bu özütü gıda endüstrisinin doğrudan kullanabileceği nitelikli bir hammadde haline getirmeyi amaçlıyor.
Ohmik Isıtma Teknolojisiyle Gelişmiş Bitkisel Protein
Araştırma kapsamında, fındık atıklarından izole edilen proteinlerin hazır gıdalarda çok daha efektif rol oynayabilmesi adına bir dizi fonksiyonel geliştirme işlemi uygulanacak. Bu süreçle birlikte bitkisel kaynaklı proteinlerin sıvılarda çözünme performansı, homojen karışım oluşturma yeteneği ve eklendiği gıdanın dokusal yapısını güçlendirme kabiliyeti gibi niteliklerinin yukarı çekilmesi planlanıyor. Projede modern bir yöntem olan “ohmik destekli ısıtma” teknolojisinden faydalanacaklarını aktaran Doç. Dr. Sarıcaoğlu, bu yöntem sayesinde protein moleküllerinin yapısal formunu çok daha hassas ve kontrollü bir biçimde modifiye edebileceklerini ifade ediyor.
Sürdürülebilir Gıda Sanayisi İçin Yerli Alternatif
Çalışmanın başarıyla neticelenmesiyle beraber, fındık işleme tesislerinde açığa çıkan yan ürünlerin sanayiye katılım oranı ciddi biçimde artacak. Bu sayede hem endüstriyel atık miktarı düşürülecek hem de Türkiye’nin dünyada öncü olduğu tarım ürünlerinden fındığa ekstra bir ticari hacim kazandırılacak. Elde edilecek bilimsel verilerin, son yıllarda küresel çapta yükselişte olan bitki bazlı ve alternatif proteinli gıdaların formülasyonunda kullanılması, böylece doğa dostu ve sürdürülebilir beslenme sistemlerine zemin hazırlaması öngörülüyor.
Rektörlük Makamından Akademik Çalışmaya Destek
BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, üniversite olarak çevre duyarlılığı ve yüksek katma değer üreten bilimsel faaliyetlerin her zaman arkasında durduklarını beyan etti. Tarımsal üretim zincirinde oluşan atıkların yeniden döngüsel ekonomiye kazandırılmasının hem ekolojik denge hem de finansal getiri yönünden stratejik bir değer taşıdığını belirten Rektör Çağlar, gıda mühendisliği bölümü tarafından başlatılan bu çalışmanın, değersiz görülen bir materyalin nasıl kıymetli bir gıda unsuruna dönüşebileceğinin en güzel kanıtı olduğunu vurguladı. Profesör Çağlar, TÜBİTAK onaylı bu projenin gıda imalat sektörüne vizyon katacağına ve ülkenin kalkınma vizyonuna hizmet edeceğine inandığını sözlerine ekledi.
News
