Cep telefonu, tablet ve bilgisayarların çocukların hayatındaki kullanım süresi arttıkça el, kol ve omuz sağlığına ilişkin riskler de gündeme geliyor. Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Arel Gereli, geçmişte daha çok ileri yaşlarda görülen karpal tünel sendromu, sinir sıkışması ve tetik parmak gibi rahatsızlıklarla artık çocuklarda da karşılaştıklarını belirterek aileleri uyardı.
Teknolojik cihazların çocukların günlük yaşamının önemli bir parçası haline gelmesi, beraberinde bazı sağlık sorunlarını da getiriyor. Uzun süre aynı pozisyonda kalmak ve tekrarlayan el hareketleri, özellikle el, bilek, kol ve omuz bölgesinde zaman içerisinde çeşitli problemlere neden olabiliyor.
Yaklaşık 20 yıldır el, kol ve omuz cerrahisi alanında çalışan Prof. Dr. Arel Gereli, son yıllarda çocuk hastalarda dikkat çekici bir değişim gözlemlediğini belirtti.
“ARTIK ÇOCUKLARDA KARŞILAŞIYORUZ”
Geçmişte karpal tünel sendromu ve benzeri rahatsızlıkların daha çok ileri yaş grubunda görüldüğünü belirten Gereli, günümüzde ilköğretim çağındaki çocukların da benzer şikâyetlerle sağlık kuruluşlarına başvurduğunu söyledi.
Gereli, “Eskiden 60 yaş üzerinde görüyorduk, şimdi çocuklarda karşılaşıyoruz” diyerek, haftada en az bir çocuğun bu tür şikâyetlerle başvurduğunu ifade etti.
Bu değişimde akıllı telefon, tablet ve bilgisayar kullanımının yaygınlaşmasının ve çocukların bu cihazların başında geçirdiği sürenin artmasının önemli rol oynadığına dikkat çekildi.
ÇOCUKLAR GÜNDE YAKLAŞIK 4,5 SAAT EKRAN BAŞINDA
Türkiye’de çocukların teknoloji kullanımına ilişkin veriler de dikkat çekiyor. 6-15 yaş grubunda akıllı telefon kullanım oranı yüzde 76,1’e ulaşırken, internet kullanım oranı yüzde 91,3 seviyesinde bulunuyor.
Aynı yaş grubundaki çocukların yüzde 35,7’sinin kendisine ait bilgisayar, dizüstü bilgisayar veya tabletinin bulunduğu belirtiliyor. 11-15 yaş arasındaki düzenli kullanıcıların günlük teknoloji kullanım süresinin ise yaklaşık 4,5 saate ulaştığı görülüyor.
Pandemi döneminin ardından eğitim alışkanlıklarının da değiştiğini belirten Gereli, çocukların artık ders çalışırken dahi uzun süre tablet ve bilgisayar kullandığına dikkat çekti.
TELEFONU TUTMAK BİLE KASLARI ÇALIŞTIRIYOR
Elektronik cihaz kullanımının yalnızca parmakları değil, omuzdan ele kadar uzanan tüm sistemi etkileyebildiği belirtiliyor.
Prof. Dr. Gereli’ye göre telefondan uzun süre video izlemek dahi vücudu belirli bir pozisyonda tutmayı gerektiriyor. Telefonu göz hizasında sabit tutmak için omuzlar öne doğru konumlanırken dirsek ve el bileği de uzun süre bükülü kalıyor.
Kasların ve yumuşak dokuların uzun süre aynı pozisyonda ve gergin şekilde kalması zaman içerisinde dokularda sertleşme ve kalınlaşmaya yol açabiliyor.
Mesaj yazmak, ekranda sürekli kaydırma yapmak veya bilgisayar oyunlarında tekrarlayan el hareketlerini kullanmak da bu yükü artırabiliyor.
TEKRARLAYAN HAREKETLER SİNİR VE TENDONLARI SIKIŞTIRABİLİYOR
Uzun süreli elektronik cihaz kullanımının oluşturduğu küçük ancak sürekli zorlanmaların zaman içerisinde dokularda şişme ve kalınlaşmaya neden olabileceğini belirten Gereli, bu durumun sinir veya tendonların sıkışmasına zemin hazırlayabileceğini söyledi.
Sinirlerin sıkışması halinde ellerde uyuşma gibi şikâyetler ortaya çıkabilirken, kas veya tendonların etkilenmesi durumunda parmaklarda takılma ya da daha ciddi doku hasarları görülebiliyor.
Genetik yatkınlığın da tablo üzerinde etkili olabileceğine dikkat çeken Gereli, bazı çocuklarda sinir sıkışmasının daha erken yaşlarda ortaya çıkabileceğini belirtti.
“TEKNOLOJİDEN UZAK DURMAK GERÇEKÇİ DEĞİL”
Ailelerin çocuklarını teknolojik cihazlardan tamamen uzaklaştırmasının gerçekçi bir yaklaşım olmadığını vurgulayan Gereli, asıl hedefin cihazların doğru ve ölçülü kullanılmasını öğretmek olması gerektiğini ifade etti.
Uzmanlar, özellikle uzun süre aynı pozisyonda kalınmaması, tekrarlayan el hareketlerinin sınırlandırılması ve çocukların ekran kullanım alışkanlıklarının yaşlarına uygun şekilde düzenlenmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
News
