Türkiye’de aile ve hane yapısındaki değişim, artan konut maliyetleri ve farklılaşan yaşam alışkanlıkları konut sektöründeki talep yapısını da değiştiriyor. Ortalama hanehalkı büyüklüğünün gerilemesiyle daha küçük ve işlevsel konutlara yönelik ihtiyaç artarken, çocuklu ve daha kalabalık hanelerin geniş konut talebi devam ediyor.
İMSİFED ve İMSİAD Başkanı Şeref Demir, konut metrekarelerindeki küçülmenin yalnızca maliyet artışlarıyla açıklanamayacağını belirterek, demografik ve toplumsal değişimlerin de konut üretiminde dikkate alınması gerektiğini söyledi.
Demir, konut tercihlerindeki değişimin farklı hane yapılarına uygun seçeneklerin artırılmasını gerektirdiğini ifade etti. Geçmişte 3+1 ve 4+1 dairelerin ağırlıkta olduğu konut anlayışının yanında, bugün tek başına yaşayanlar, genç çiftler, iki kişilik haneler ve tek ebeveynli aileler için farklı planlara sahip konutlara ihtiyaç duyulduğunu belirtti.
Hanehalkı büyüklüğü geriledi
TÜİK’in 12 Mayıs 2026’da yayımladığı “İstatistiklerle Aile, 2025” verileri de Türkiye’de hane yapısındaki değişimi ortaya koydu. Buna göre 2008’de 4 kişi olan ortalama hanehalkı büyüklüğü, 2025’te 3,08 kişiye geriledi.
Tek kişilik hanelerin toplam haneler içerisindeki oranı 2014’te yüzde 13,9 iken 2025’te yüzde 20,5’e yükseldi. Tek çekirdek aileden oluşan hanelerin oranı yüzde 67,4’ten yüzde 62,7’ye gerilerken, tek ebeveyn ve çocuklardan oluşan hanelerin oranı yüzde 7,6’dan yüzde 11,3’e çıktı.
Demir, bu değişimin konut üretiminde de karşılık bulması gerektiğini belirterek, farklı büyüklükteki hanelerin aynı konut planına ihtiyaç duymadığını söyledi.
“Tek tip konut yaklaşımı yeterli değil”
Konut üretiminde yalnızca küçük dairelere yönelmenin de doğru olmayacağını vurgulayan Demir, projelerin bölgesel ihtiyaçlar dikkate alınarak planlanması gerektiğini ifade etti.
Demir, bir projede sadece 1+1 dairelere ağırlık verilmesinin de yalnızca 3+1 konutlardan oluşan bir proje kadar tek tip bir yaklaşım oluşturabileceğini belirtti. Konut büyüklüğünün belirlenmesinde bölgenin demografik yapısı, ulaşım imkanları, altyapısı ve sosyal ihtiyaçlarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
Küçük konutlarda tasarım önem kazanıyor
Metrekarelerin küçülmesiyle birlikte konutların tasarım ve kullanım özelliklerinin daha önemli hale geldiğine dikkat çeken Demir, güvenlik ve yaşam kalitesinden taviz verilmemesi gerektiğini söyledi.
Küçük konutlarda alanın verimli kullanılmasının yanı sıra depolama imkanları, doğal ışık, ısı ve ses yalıtımı ile esnek kullanım alanlarının önem kazandığını belirten Demir, deprem güvenliği, yapı kalitesi ve enerji verimliliğinin ise konutun büyüklüğünden bağımsız olarak temel unsurlar olduğunu ifade etti.
Konuta erişimde metrekare tek başına çözüm değil
Konut maliyetlerindeki artışın daha küçük konutlara olan ilgiyi artırdığını belirten Demir, ancak konuta erişim sorununun yalnızca dairelerin küçültülmesiyle çözülemeyeceğini söyledi.
Uygun arsa üretimi, imar ve ruhsat süreçlerinin öngörülebilir olması, uzun vadeli konut finansmanı ve üretim maliyetlerini düşürecek politikaların birlikte ele alınması gerektiğini belirten Demir, daha küçük konutların da maliyetler nedeniyle dar ve orta gelirli kesimler açısından erişilemez hale gelebileceğine dikkat çekti.
Konut üretiminde uzun vadeli planlama vurgusu
Konut projelerinin yalnızca mevcut talebe göre değil, önümüzdeki yıllarda değişmesi beklenen hane yapıları da dikkate alınarak planlanması gerektiğini ifade eden Demir, esnek ve farklı ihtiyaçlara uyarlanabilen konutların önem kazanacağını söyledi.
Demir, gençler, yalnız yaşayanlar, çocuklu aileler ve yaşlıların farklı konut ihtiyaçlarına sahip olduğunu belirterek, geleceğin konutlarında büyüklüğün yanı sıra işlevsellik, güvenlik, işletme maliyeti ve değişen yaşam koşullarına uyumun da dikkate alınması gerektiğini kaydetti.
News
